Varikosel

Varikosel nədir?

Skrotal (xayalıq) venalarının anormal genişlənməsi varikosel kimi tanınır. Damarlar normal olaraq oksigensiz qanı ürəyə qaytarır, lakin qan axını məhdudlaşdıqda qan yığılır və damarları genişləndirir. Qan axınının tıxanması, damar tıxanmasından və ya damarlardakı klapanların zədələnməsi yaxud əskik olmasından qaynaqlana bilər. Qan laxtaları, şişlər, şişkin limfa düyünləri və ya qan damarları arasındakı təzyiq damarların tıxanmasına səbəb ola bilər.

Risk faktorları

Kişilərin təxminən 15%-də, xüsusən də 15-25 yaş arası insanlarda varikosel geniş yayılmış bir vəziyyətdir. Varikosel əsasən yeniyetməlik dövründə başlayır və zamanla yavaş-yavaş irəliləyir. Varikosellərin əksəriyyəti idiopatik (səbəbsiz) olsa da, 40 yaşdan yuxarı kişilərdə qəfil inkişaf edərsə, böyrək şişlərindən şübhələnmək olar.

Simptomlar

Varikosellərin əksəriyyəti asimptomatikdir, lakin skrotumda aşağıdakı əlamət və simptomlar görülə bilər:

• Görünən genişlənmiş damarlar
• Genişlənmiş damarlar qurd dolu bir torbaya bənzəyir
• Ağrı
• Ağırlıq
• Testislərin kiçilməsi, varikosel səbəbi ilə daha da pisləşməsi
• Gün keçdikcə simptomların ağırlaşması
• Uzanıqlı vəziyyətdə simptomların yaxşılaşması

Varikosellər reproduktiv funksiyanın zəifləməsinin ən geniş yayılmış səbəbidir, lakin onların heç də hamısı reproduktiv funksiyaya təsir etmir. Xəstələrin üçdə birində həm sol, həm də sağ varikoselə rast gəlinir. Xüsusilə sağ tərəfdəki varikosellər böyük ehtimalla bir şişin və ya laxtanın qan axınını məhdudlaşdıra biləcəyinə işarədir.

Diaqnoz

Kiçik bir varikoseli aşkar etmək və ya hiss etmək çətin olsa da həkim ilk öncə fiziki müayinə həyata keçirəcəkdir. Müayinə zamanı həkimin skrotumdakı şişkin damarları hiss edə bilməsi üçün sizdən ayaq üstə durmağınız və nəfəsinizi tutub aşağı əyilərək Valsalva texnikasını yerinə yetirməyiniz xahiş olunacaq. Testisləri və damarları ölçmək üçün ultrasəs tələb oluna bilər.

Müalicələr

Bud damarına daxil olmaq üçün invaziv radioloq qasıqda kiçik bir kəsik edəcəkdir. Sonra bir neçə tel və borudan istifadə edərək testis venasına daxil olacaqdır. Bu zaman gonadal damarın tıxanması baş verəcəkdir. Sklerozantlar, spirallar və digər üsullar damarı bağlamaq üçün birlikdə istifadə edilə bilər. Müalicə haqqında ətraflı məlumat üçün varikosel embolizasiyası ilə bağlı səhifəmizi ziyarət edin.